CHƯƠNG 1: CHUYẾN XE NGÀN CÂY SỐ VỀ QUÊ

Tiếng bánh xe nghiến đều trên mặt đường cao tốc vang lên trong màn đêm tĩnh lặng. Ngồi ở ghế phụ, tôi khẽ xoay người nhìn đứa con trai đang ngủ say trong vòng tay mình.

Thằng bé mới hơn ba tuổi.

Khuôn mặt nhỏ nhắn áp vào ngực mẹ, hơi thở đều đều, thi thoảng đôi môi chúm chím như đang mơ thấy điều gì đó thật đẹp.

Tôi vuốt nhẹ mái tóc mềm của con.

Bên ngoài cửa kính, những ánh đèn đường nối tiếp nhau thành những vệt sáng dài bất tận.

Đã hơn mười tiếng đồng hồ kể từ khi hai mẹ con bắt đầu chuyến hành trình trở về quê chồng.

Đó là kỳ nghỉ lễ đầu tiên sau gần hai năm tôi không về quê.

Không phải vì tôi không muốn.

Mà vì cuộc sống nơi thành phố quá chật vật.

Chồng tôi làm kỹ sư công trình.

Anh thường xuyên đi công tác xa.

Còn tôi vừa đi làm vừa chăm con nhỏ.

Mỗi ngày đều bận đến mức không có nổi thời gian thở.

Những cuộc gọi của mẹ chồng vẫn đều đặn xuất hiện mỗi tuần.

Lúc nào bà cũng hỏi:

– Bao giờ con đưa cháu về chơi?

Mỗi lần như vậy, tôi chỉ biết cười trừ.

Tôi thương bà.

Từ ngày cưới, mẹ chồng chưa từng gây khó dễ cho tôi.

Bà hiền lành, ít nói.

Cả đời quanh quẩn với mảnh vườn nhỏ sau nhà.

Nhưng khoảng cách hơn ngàn cây số khiến việc về quê trở thành điều xa xỉ.

Ba tháng trước, chồng tôi nhận dự án ở nước ngoài.

Anh không thể về nước dịp lễ.

Trước khi đi, anh nắm tay tôi:

– Em đưa con về với mẹ vài hôm nhé. Bà nhớ cháu lắm.

Tôi gật đầu.

Trong lòng cũng thấy áy náy.

Đã quá lâu rồi tôi chưa về thăm bà.

Chiếc xe khách tiếp tục lao đi giữa màn đêm.

Lưng tôi đau nhức.

Hai chân tê cứng.

Nhưng nghĩ đến cảnh mẹ chồng đứng trước cổng ngóng cháu nội, tôi lại thấy lòng mình ấm lên.

Khoảng sáu giờ chiều ngày hôm sau, xe dừng ở bến huyện.

Tôi bế con bước xuống.

Mồ hôi thấm ướt lưng áo.

Thằng bé vừa tỉnh ngủ đã reo lên:

– Mẹ ơi, mình tới nhà bà nội chưa?

Tôi bật cười.

– Sắp rồi con.

Một chiếc xe máy cũ xuất hiện ở đầu bến.

Người phụ nữ gầy gò đội chiếc nón bạc màu đang cố vẫy tay thật cao.

Là mẹ chồng tôi.

Tôi chợt thấy sống mũi cay cay.

Bà gầy hơn lần gặp trước rất nhiều.

Mái tóc đã bạc gần hết.

Lưng cũng còng xuống thấy rõ.

Vừa nhìn thấy cháu, bà lập tức cười.

Nụ cười hiền hậu quen thuộc.

Đôi mắt nhăn nheo sáng lên như trẻ nhỏ.

– Cháu bà đây rồi!

Thằng bé lao tới ôm cổ bà.

Tiếng cười của hai bà cháu khiến cả bến xe như trở nên ấm áp hơn.

Trên đường về nhà, bà liên tục hỏi han.

Hỏi tôi có mệt không.

Hỏi cháu có say xe không.

Hỏi công việc có vất vả không.

Những câu hỏi giản dị ấy khiến tôi thấy lòng nhẹ nhõm.

Ngôi nhà hiện ra sau rặng tre cuối làng.

Vẫn là căn nhà cũ kỹ ngày tôi mới cưới.

Những bức tường đã bong tróc nhiều mảng vôi.

Mái ngói phủ đầy rêu xanh.

Nhưng sân nhà vẫn sạch sẽ.

Những chậu hoa trước hiên vẫn được chăm sóc cẩn thận.

Tôi đặt hành lý xuống.

Trong lúc tôi thu dọn đồ đạc, mẹ chồng đi xuống bếp.

Bà bảo:

– Hai mẹ con nghỉ ngơi đi. Mẹ chuẩn bị cơm rồi.

Tôi mỉm cười.

Suốt chuyến đi dài, tôi cũng thấy đói.

Trong đầu tôi tưởng tượng đến mâm cơm quê đơn giản nhưng ấm cúng.

Có thể là bát canh rau.

Có đĩa cá kho.

Có vài món dân dã.

Chỉ vậy thôi cũng đủ khiến người xa quê thấy nhớ.

Một lúc sau, tiếng bà gọi vang lên:

– Xuống ăn cơm con ơi.

Tôi bế con bước xuống bếp.

Nhưng ngay khoảnh khắc nhìn thấy mâm cơm trên bàn, chân tôi bỗng khựng lại.

Nụ cười trên môi cũng dần biến mất.

Trên chiếc bàn gỗ cũ chỉ có một bát cơm trắng.

Một đĩa rau muống luộc.

Ngoài ra không còn gì khác.

Tôi ngẩn người.

Không phải vì chê mâm cơm nghèo.

Mà vì trong lòng bỗng dâng lên cảm giác bất an khó tả.

Tôi nhìn mẹ chồng.

Bà đang lặng lẽ đặt thêm đôi đũa lên bàn.

Đôi bàn tay gầy guộc run run.

Ánh mắt bà cố né tránh ánh nhìn của tôi.

Một linh cảm kỳ lạ chợt xuất hiện.

Tôi hiểu rằng phía sau mâm cơm đạm bạc ấy có điều gì đó không ổn.

Và đêm hôm đó đã thay đổi tất cả.

CHƯƠNG 2: SỰ THẬT SAU MÂM CƠM ĐẠM BẠC

Tôi ngồi xuống ghế.

Con trai ngây thơ nhìn đĩa rau rồi hỏi:

– Bà nội không ăn thịt hả bà?

Câu hỏi của đứa trẻ khiến không gian im lặng.

Mẹ chồng chỉ cười.

Một nụ cười gượng gạo.

– Bà già rồi, ăn gì cũng được.

Tôi nhìn quanh căn bếp.

Bỗng nhiên nhận ra rất nhiều điều bất thường.

Chiếc tủ lạnh cũ đã rút điện.

Góc bếp trống trơn.

Hũ gạo chỉ còn lưng chừng.

Ngay cả chai nước mắm cũng gần cạn.

Tim tôi bắt đầu thắt lại.

Tôi khẽ hỏi:

– Mẹ dạo này có khỏe không?

Bà đáp nhanh:

– Khỏe mà.

Nhưng giọng nói ấy không giấu được sự mệt mỏi.

Tối hôm đó, khi mẹ chồng đã ngủ, tôi lặng lẽ đi quanh nhà.

Càng nhìn, lòng tôi càng nặng trĩu.

Nhiều đồ đạc quen thuộc đã biến mất.

Chiếc máy may cũ không còn.

Cái tivi cũ cũng không thấy đâu.

Ngay cả bộ bàn ghế gỗ từng được xem là tài sản quý giá của gia đình cũng biến mất.

Tôi nằm trằn trọc suốt đêm.

Một cảm giác lo lắng đeo bám.

Sáng hôm sau, tôi quyết định sang nhà hàng xóm hỏi thăm.

Người hàng xóm vừa nghe tôi nhắc đến mẹ chồng liền thở dài.

– Con không biết thật sao?

Tôi giật mình.

– Biết chuyện gì ạ?

Người phụ nữ nhìn tôi ái ngại.

– Mẹ con bị bệnh gần một năm nay rồi.

Tai tôi ù đi.

– Bệnh gì cơ ạ?

– Tim.

Tôi chết lặng.

Người hàng xóm kể rằng bà đã nhiều lần nhập viện.

Tiền thuốc rất tốn kém.

Để chữa bệnh, bà lần lượt bán hết đồ đạc trong nhà.

Nhưng bà không cho ai báo cho con trai và con dâu biết.

Tôi cảm giác cổ họng nghẹn cứng.

Những lời nói của bà hôm qua chợt hiện lên trong đầu.

Những nụ cười gượng gạo.

Những lần tránh ánh mắt tôi.

Những câu trả lời qua loa.

Tất cả đều là để che giấu sự thật.

Tôi vội chạy về nhà.

Mẹ chồng đang tưới cây trước sân.

Dưới ánh nắng sáng, dáng người bà càng trở nên nhỏ bé.

Tôi không kìm được nước mắt.

– Mẹ sao lại giấu chúng con?

Bà sững người.

Chiếc gáo nước trên tay khẽ run.

Một lúc lâu sau, bà mới nói:

– Mẹ không muốn làm phiền các con.

Nghe câu nói ấy, tim tôi đau nhói.

Cả đời bà sống vì người khác.

Ngay cả lúc bệnh tật cũng không muốn con cái lo lắng.

Tôi ôm lấy bà.

Lần đầu tiên sau nhiều năm làm dâu, tôi thấy rõ những giọt nước mắt của mẹ chồng.

Bà khóc như một đứa trẻ.

Những giọt nước mắt của sự cô đơn bị kìm nén quá lâu.

Tối hôm đó, tôi gọi điện cho chồng.

Ở đầu dây bên kia, anh lặng người.

Rồi bật khóc.

Đó là lần đầu tiên tôi nghe thấy chồng mình khóc.

Anh trách bản thân vô tâm.

Trách mình mải mê kiếm tiền mà không nhận ra mẹ đang chống chọi với bệnh tật.

Sau cuộc gọi, tôi đưa ra một quyết định khiến cả làng bất ngờ.

Tôi thu dọn hành lý.

Bế con.

Dắt mẹ chồng ra khỏi ngôi nhà cũ.

Người dân nhìn theo ngạc nhiên.

Nhiều người hỏi:

– Đi đâu vậy?

Tôi chỉ trả lời:

– Con đưa mẹ đi chữa bệnh.

Đêm ấy, chúng tôi rời quê.

Không phải vì giận dữ.

Không phải vì tổn thương.

Mà vì tôi không thể tiếp tục để bà sống một mình trong căn nhà đầy cô quạnh ấy.

CHƯƠNG 3: HẠNH PHÚC SAU NHỮNG GIỌT NƯỚC MẮT

Cuộc sống ở thành phố bắt đầu bằng rất nhiều khó khăn.

Mẹ chồng không quen.

Bà nhớ vườn rau.

Nhớ tiếng gà gáy.

Nhớ những buổi chiều ngồi trước hiên nhà.

Có lúc bà lặng lẽ nhìn ra cửa sổ rất lâu.

Tôi biết bà đang nhớ quê.

Nhưng bà không nói.

Tôi cũng không hỏi.

Tôi chỉ cố gắng dành nhiều thời gian hơn cho bà.

Buổi sáng đi làm.

Buổi tối về nấu cơm.

Cuối tuần đưa bà đi khám bệnh.

Con trai tôi thì quấn bà nội không rời.

Căn hộ nhỏ dần trở nên ấm áp hơn.

Tiếng cười trẻ con vang lên mỗi ngày.

Tiếng bà kể chuyện cổ tích mỗi tối.

Tiếng gọi "bà nội ơi" khiến khuôn mặt bà sáng bừng.

Sau nhiều tháng điều trị, sức khỏe của mẹ chồng dần ổn định.

Gương mặt bà có da có thịt hơn.

Nụ cười cũng xuất hiện nhiều hơn.

Một ngày nọ, chồng tôi hoàn thành dự án và trở về.

Ngay khi bước vào nhà, anh quỳ xuống trước mặt mẹ.

Không ai nói gì.

Nhưng tất cả đều khóc.

Những giọt nước mắt của sự đoàn tụ.

Những giọt nước mắt của tình thân được tìm lại.

Một năm sau.

Gia đình tôi trở về quê.

Lần này không phải để thăm ngắn ngày.

Mà để sửa lại căn nhà cũ.

Ngôi nhà được sơn mới.

Mái ngói được thay.

Sân vườn được chăm sóc lại.

Mẹ chồng đứng giữa sân, mắt đỏ hoe.

Bà đưa tay chạm vào bức tường vừa sơn xong.

Giống như đang chạm vào những năm tháng đã qua.

Chiều hôm ấy, cả gia đình ngồi bên mâm cơm.

Trên bàn có cá kho.

Có canh chua.

Có rau luộc.

Có tiếng cười.

Có tình yêu thương.

Mẹ chồng nhìn tôi thật lâu rồi nói:

– Mẹ may mắn vì có con.

Tôi nắm lấy bàn tay chai sần của bà.

Bàn tay từng âm thầm hy sinh cả cuộc đời vì gia đình.

Tôi mỉm cười.

– Không phải mẹ may mắn có con.

– Mà là con may mắn có một người mẹ như mẹ.

Ngoài sân, ánh hoàng hôn nhuộm vàng khoảng trời quê yên bình.

Tiếng cười của đứa trẻ vang vọng.

Tiếng chim gọi nhau về tổ.

Trong khoảnh khắc ấy, tôi hiểu rằng giá trị lớn nhất của một gia đình không nằm ở những mâm cơm đầy hay vơi.

Mà nằm ở những con người luôn âm thầm yêu thương nhau.

Mâm cơm đạm bạc năm nào đã khiến tôi bế con rời quê trong đêm.

Nhưng cũng chính mâm cơm ấy giúp tôi nhìn thấy tình yêu thương sâu sắc của một người mẹ già.

Và từ đó, cả gia đình tìm lại được hạnh phúc tưởng chừng đã đánh mất.